اسید سولفونیک، خواص و کاربردهای آن در صنایع مواد شوینده

اسید سولفونیک، یک اسید آلی است که به صورت مایع قهوه ای رنگ وجود دارد و در بسیاری از صنایع به کار می رود. این اسید به عنوان ماده اولیه یا مواد همراه در بسیاری از واکنش های آلی مصرف می شود. جرم مولی این اسید آلی برابر با 17/158 گرم بر مول و دانسیته آن برابر با 32/1 گرم بر سانتی متر مکعب است. این ماده در دمای حدود 190 درجه سانتی گراد می جوشد.


سولفآنیلیک اسید، 4-آمینو بنزن سولفونیک اسید و آنیلین پی سولفونیک اسید، نام های متداول اسید سولفونیک هستند. از این اسید به عنوان یک سورفکتانت بسیار مهم در صنایع تولید مواد شوینده استفاده می شود. این اسید در آب و الکل حل می شود اما در حلال های غیر قطبی، نامحلول است.

اسید سولفونیک از واکنش سولفوناسیون حلقه بنزن در حضور اسید سولفوریک غلیظ تهیه می شود. شرایط و دمای واکنش باید به دقت تنظیم شود. واکنش های حلقه بنزنی در این اسید آلی، مهم ترین واکنش های شیمی آلی هستند و در موارد مختلفی برای سنتز بسیاری از ترکیبات به کار می روند.



کاربردهای اسید سولفونیک

اسید سولفونیک، یک سورفکتانت است؛ به این معنا که می توان به عنوان یک عامل حذف آلودگی ها و چربی ها از سطوح مختلف استفاده شود. سورفکتانت، مولکولی است که از دو قسمت تشکیل شده است؛ یک قسمت ساختار مولکولی، بخش آبدوست و یک سر دیگر آن، آبگریز است. بخش آبگریز می تواند مولکول های غیر قطبی را احاطه کرده و بخش آبدوست، با مولکول های محلول (آب) پیوند برقرار می کند؛ مجموع این فرآیند در حقیقت همان عمل حذف لکه در مواد شوینده است.

گروه غیر قطبی یا آبگریز اسید سولفونیک، حلقه بنزنی است و گروه آبدوست یا قطبی این مولکول، گروه سولفونیک با گروه هیدروکسی است که می تواند با مولکول های آب پیوند برقرار سازد.

با توجه به موارد فوق، اسید سولفونیک یک ترکیب بسیار مهم و مناسب برای تولید و تهیه انواع مواد شوینده، پودرها و مایعات بهداشتی و تمیزکننده به شمار می رود. انواع محصولات لکه زدا و چربی زدا در صنعت با استفاده از این اسید آلی تهیه می شوند. این ترکیب می تواند رطوبت محیط را جذب کند. یکی دیگر از موارد کاربردی اسید سولفونیک، استفاده از آن به عنوان روان کننده، امولسیون کننده و مواد افزودنی بازدارنده خوردگی در صنایع می باشد.



اطلاعات ایمنی اسید سولفونیک

اسید سولفونیک یکی از اسیدهای آلی نسبتاً خطرناک است. نقطه اشتعال برای این اسید، بیشتر از 113 درجه سانتی گراد معین شده است؛ این اسید در صورت احتراق، گازهای سمی مونوکسید کربن و دی اکسید کربن، گازهای سولفوردار و اکسیدهای نیتروژن را تولید می کند که به شدت برای محیط زیست و انسان ها خطرناک می باشند. اگر بخارات اسید سولفونیک به صورت تصادفی استنشاق شوند، موجب تحریک و سوزش سیستم تنفسی و ریه ها شده و اگر با پوست دست یا چشم تماس پیدا کند، باعث سوزش می شود.

کارگرانی که با اسید سولفونیک کار می کنند باید هنگام کار از دستکش، عینک، ماسک و لباس مخصوص کار با اسیدها استفاده کنند. این افراد باید از تمام نکات ایمنی کار با مواد شیمیایی به خوبی آگاهی داشته باشند.

اگر به صورت تصادفی، اسید سولفونیک با پوست دست یا چشم ها تماس پیدا کرد باید فوراً محل تماس را با آب فراوان و صابون شستشو دهید. اگر التهاب یا اثرات حادی در فرد مصدوم مشاهده شد باید در اولین فرصت او را به یک مرکز درمانی انتقال دهید. بسته بندی های حاوی اسید سولفونیک باید در انبار خشک و خنک و به دور از منابع تولید گرما و حرارت یا جرقه نگهداری شوند. پس از هر بار استفاده از اسیدهای داخل بشکه، توصیه می شود درب بشکه را به دقت و محکم ببندید تا بخارات آن وارد هوا نشوند.

اگر مقداری اسید سولفونیک در محیط انبار ریخت باید فوراً پسماند آن را جمع آوری کرد و به محل دفع پسماند شیمیایی انتقال داد. بهترین راه برای این کار، سوزاندن بقایای این اسید در کوره ها است.

اسید سولفونیک در بشکه های 230 کیلوگرمی بسته می شود و در دو گرید صنعتی و آزمایشگاهی در بازار موجود است. مقادیر 20 لیتر و 5/2 لیتری از این اسید آلی برای مصرف در آزمایشگاه های علمی و تحقیقاتی به کار می رود. برای سفارش این اسید و سایر اسیدها و حلال های آلی می توانید با این شرکت تماس بگیرید.

ثبت نظر