اسید کلریدریک، محبوب ترین اسید صنعتی

اسید کلریدریک، یک اسید صنعتی پر مصرف در صنایع مختلف است. این اسید معمولاً به شکل مایع با بوی تند بوده که خاصیت خورندگی دارد. اسیدیته این اسید کلردار، حدود 0 تا 2 می باشد. هیدروکلریک اسید به عنوان یک واکنشگر در بسیاری از واکنش های شیمیایی شرکت می کند. در حال حاضر، تولید مواد آلی و معدنی در آزمایشگاه های تحقیقاتی و کارخانجات، از این اسید به عنوان ماده مصرفی استفاده می کنند.


هنگام کار با اسید کلریدریک باید تمام موارد ایمنی کار با اسیدهای خورنده را رعایت نمود. تماس پوستی با این ماده می تواند منجر به سوزش، التهاب و تاول زدگی شود. بهترین راه برای خنثی کردن اثرات اسید قوی، استفاده از محلول سود یا جوش شیرین است.


بررسی آمار تولید و مصرف جهانی ترکیب اسید کلریدریک

اسید کلریدریک ، ترکیبی است که از واکنش مستقیم کلر و هیدروژن تولید می شود. صنایعی که از این روش برای تولید اسید استفاده می کنند، قادر هستند هیدروکلریک اسید با درصد خلوص بسیار بالا به دست آورند. همچنین این اسید به عنوان یکی از محصولات جانبی برخی از فرآیندهای شیمیایی در پالایشگاه ها به شمار می رود؛ به طور مثال، در فرآیند تولید حلال های کلردار، فلوئورو کربن ها، مواد آلی، پلیمر و مونومر وینیل کلراید و ...، اسید کلریدریک یک محصول جانبی است.

اگر اسید کلریدریک ، محصول جانبی واکنش های شیمیایی باشد باید با استفاده از روش های جداسازی، آن را خالص کرد. طبق آماری که در مورد تولید این اسید ارائه شده اند، میزان حدود 87 تا 92% از هیدروکلریک اسید صنعتی به روش محصول جانبی تولید می شود و تنها حدود 5 تا 10% با استفاده از فرآیند مستقیم واکنش کلر و هیدروژن به دست می آید. آمار تولید این اسید در سال های 1994 تا 2005 نشان داده اند که کشور آمریکا در رتبه نخست تولید اسید قرار دارد و پس از آن ژاپن، اروپا و کانادا در رتبه های بعدی قرار دارند. البته طبق نمودارها، در برخی سال ها آمار این کشورها متفاوت می باشد؛ به طور مثال، در سال 2005، کشور چین رتبه نخست تولید ژاپن را به خود اختصاص داد.

میزان مصرف اسید کلریدریک در حوزه های مختلف، متفاوت است؛ حدود 28% اسید در صنایع شیمیایی برای تولید مواد شیمیایی آلی، 13% برای تولید و سنتز ترکیبات معدنی، 12% در صنایع غذایی، 8% در صنایع فلزی و اسید شویی، 4% در اسیدی کردن چاه های نفت و تنها 2% برای آب استخرها استفاده می شود. حدود 23% اسید کلریدریک به عنوان کاتالیزور و بازسازی رزین های تبادل یونی به کار می رود.


مروری بر کاربردهای اسید کلریدریک

شرکت در واکنش های شیمیایی برای تولید ترکیبات آلی و معدنی، یکی از کاربردهای اسید کلریدریک است. این اسید برای تولید ترکیباتی نظیر پی وی سی، وینیل کلراید، دی کلرواتان، کلرید آهن، پلی آلومینیم کلراید و کلرید کلسیم به کار می رود. ترکیبات فوق در صنایع پلیمر، پلاستیک و تصفیه آب و فاضلاب نقش مهمی ایفا می کنند. اسیدیته بسیاری از واکنش ها نیز با استفاده از اسید کلریدریک امکان پذیر است.

اسید کلریدریک در صنایع غذایی نیز کاربرد دارد. تولید ترکیباتی نظیر سیتریک اسید، آسپارتام، اسید آمینه لیزین، قند فروکتوز و ... ، با استفاده از این اسید برای مصرف در تولید انواع مواد غذایی در کارخانه ها میسر است.


مخازن مناسب برای ذخیره و نگهداری اسید کلریدریک

کارخانه هایی که از اسید کلریدریک به عنوان یک ماده اولیه استفاده می کنند نیاز دارند حجم زیادی از آن را خریداری کرده و در محوطه کارخانه ذخیره کنند؛ از سویی دیگر، تولید کنندگان اسید کلریدریک نیز باید مخازن عظیمی در اختیار داشته باشند که بتواند چندین تن اسید را بدون عیب و نقص ذخیره کند. مخازن نگهداری و ذخیره اسید کلریدریک باید از مواد خاصی ساخته شوند و ویژگی های منحصر به فردی داشته باشند زیرا در اثر بروز هر گونه مشکل، خطرات ورود اسید به محیط زیست پیش رو خواهد بود.

اسید کلریدریک بر اکثر فلزات اثر مخرب دارد بنابراین بهترین مواد برای ساخت مخازن ذخیره اسیدها، آلیاژها هستند. آلیاژهای نیکل و مس به صورت مخلوط با درصد معین برای این کار مناسب می باشد. بر خلاف تصور، فولاد ضد زنگ برای این کار مناسب نیست چرا که توسط اسید خورده می شود. سایر فلزات نیز برای ساخت مخزن، ویژگی های لازم را ندارند. فلزات طلا و تانتال در برابر این اسید مقاومت بالایی دارند اما ساخت مخزن ذخیره از این فلزات، از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نیست.

مقالات مرتبط

ثبت نظر